De mens is geen verzameling losse onderdelen
Al vroeg in mijn werk raakte ik gefascineerd door het zelfgenezend en regenererend vermogen van de mens.
Niet als een magische kracht die iedere ziekte zomaar laat verdwijnen,
maar als een fundamentele beweging
van het leven zelf
Een wond sluit zich. Een gebroken bot probeert opnieuw aan elkaar te groeien.
Het zenuwstelsel past zich aan.
Het immuunsysteem reageert, leert en herinnert.
Na een ingrijpende ervaring zoekt de psyche naar manieren om het gebeurde te verwerken en opnieuw betekenis, veiligheid en samenhang te vinden.
Het levende organisme is voortdurend bezig zichzelf te onderhouden, te herstellen en opnieuw te organiseren.
Daarom zie ik genezing niet uitsluitend als iets wat van buitenaf aan een mens wordt toegevoegd.
Genezing is ook het helpen ontwaken van processen die al in het lichaam, de psyche en het grotere levende systeem aanwezig zijn.
De klacht staat nooit helemaal
op zichzelf
In de moderne gezondheidszorg wordt de mens vaak verdeeld in afzonderlijke onderdelen.
Het ene specialisme onderzoekt het hart, het andere de darmen, de hormonen, het brein of de gewrichten. In de geestelijke gezondheidszorg spreken we over gedachten, emoties, gedrag, trauma en relaties.
Die kennis en specialisatie zijn van onschatbare waarde.
Maar de mens zelf blijft
één geheel
Een lichamelijke klacht kan invloed hebben op de stemming.
Langdurige stress kan de slaap, de spijsvertering, het afweersysteem en de pijnbeleving veranderen.
Een gevoel van onveiligheid kan zich vastzetten in spieren, ademhaling en houding.
Een verstoring in een relatie kan het hele zenuwstelsel in waakzaamheid brengen.
Dat betekent niet dat iedere ziekte “psychisch” is.
Het betekent ook niet dat iemand zelf verantwoordelijk of schuldig is aan een aandoening.
Het betekent dat lichaam, geest, omgeving en relaties
voortdurend met elkaar communiceren.
De klacht is werkelijk.
Maar de klacht is niet het volledige verhaal
van de mens
Genezing begint vaak waar communicatie verloren is gegaan
In therapeutische zin zie ik veel klachten als het gevolg van een verbinding die verstoord of verbroken is geraakt.
Een volwassene kan weten dat zij tegenwoordig veilig is, terwijl een angstig kinddeel nog steeds leeft alsof het gevaar ieder moment kan terugkeren.
Iemand kan rationeel begrijpen dat een relatie voorbij is, terwijl het lichaam de verlating nog dagelijks herbeleeft.
Een mens kan jarenlang sterk functioneren, terwijl verdriet, woede of angst buiten het bewuste leven zijn geplaatst.
De verschillende delen zijn er nog, maar ze kunnen elkaar
niet meer goed bereiken
Genezing betekent dan niet dat het angstige, gekwetste of boze deel moet worden vernietigd.
Juist de poging om een deel weg te duwen kan de innerlijke verdeeldheid versterken.
Genezing ontstaat wanneer de communicatie wordt hersteld
De volwassene kan het angstige kind weer ontmoeten.
Het lichaam kan eindelijk vertellen wat het verstand heeft proberen te vergeten.
Een afgescheiden ervaring kan opnieuw worden opgenomen in het levensverhaal.
Wat buitengesloten was, mag weer deelnemen.
Het lichaam is geen machine, maar een levend proces
Een machine bestaat uit onderdelen die volgens een vast ontwerp functioneren.
Een levend wezen doet iets veel wonderlijkers:
het neemt waar, reageert, past zich aan, compenseert, leert en verandert.
Het lichaam staat niet los van zijn omgeving. Licht, voeding, beweging, rust, aanraking, hormonen, bacteriën, emoties, sociale veiligheid en verwachtingen maken allemaal deel uit van het proces waarin het organisme zich voortdurend afstemt.
Daarom is medische behandeling voor mij geen tegenstelling tot het zelfgenezend vermogen.
Een arts, operatie, medicijn of andere medische interventie kan het lichaam ondersteunen, beschermen of de voorwaarden scheppen waaronder herstel weer mogelijk wordt.
Maar ook de manier waarop iemand wordt behandeld doet ertoe.
Wordt er werkelijk geluisterd?
Voelt iemand zich gezien en serieus genomen? Is er vertrouwen?
Is er ruimte voor angst, betekenis en persoonlijke ervaring?
Een mens reageert niet alleen op een werkzame stof of technische ingreep.
Een mens reageert op de hele ontmoeting
Goede zorg behandelt daarom niet alleen een ziektebeeld,
maar blijft ook de levende mens zien die ermee probeert te leven.
Liefde als beweging naar heelheid
Voor mij is liefde veel meer dan romantiek of een aangenaam gevoel.
Liefde is de beweging waardoor dat wat afgescheiden raakte opnieuw in relatie kan komen.
Het tegenovergestelde van liefde is in die zin niet haat, maar afscheiding
Wanneer we een deel van onszelf veroordelen, verstoten of ontkennen, ontstaat er innerlijke verdeeldheid.
Wanneer we met aandacht en nieuwsgierigheid leren luisteren, kan er opnieuw beweging komen.
Liefde zegt niet dat alles mooi of gemakkelijk is.
Liefde kijkt juist naar wat pijn. doet
zonder onmiddellijk weg te lopen.
Zij durft aanwezig te blijven bij angst, schaamte, woede, rouw en lichamelijke kwetsbaarheid.
Daar begint heelheid: niet doordat alles perfect wordt, maar doordat niets meer volledig uit het geheel verbannen hoeft te blijven.
De mens in het grotere levende veld
Wij leven niet als afgesloten wezens binnen onze eigen huid.
We ademen lucht die door planten is voortgebracht.
We dragen micro-organismen die essentieel zijn voor ons functioneren.
Ons lichaam is opgebouwd uit stoffen die ooit deel waren van sterren, aarde, water, planten en
andere
levende wezens
We bestaan door uitwisseling.
Spiritueel gezien ervaar ik dit als een steeds terugkerend proces:
de oorspronkelijke eenheid die zich in ontelbare vormen uitdrukt, zichzelf in die vormen ontmoet en gaandeweg
haar onderlinge verwantschap herkent.
Je kunt dat Brahman noemen, het levensveld, de schepping, het goddelijke of eenvoudigweg
het mysterie
van het bestaan
Voor mij zijn lichaam en spiritualiteit daarom geen tegenpolen.
Het lichaam is geen omhulsel waaruit de geest moet ontsnappen.
Het lichaam is een van de manieren waarop het grotere leven zich manifesteert, ervaart en leert kennen.
Ook genezing vindt plaats binnen dat grotere netwerk
Zij wordt beïnvloed door onze relaties, onze geschiedenis, onze leefomgeving, de aarde die ons draagt en de betekenis die wij aan onze ervaringen kunnen geven.
Therapie als ontmoeting
In mijn werk probeer ik de voorwaarden te scheppen waarin een mens opnieuw contact kan maken met de eigen innerlijke intelligentie.
Dat kan gebeuren door gesprek, hypnose, regressietherapie, EMDR, verbeelding, lichaamsbewustzijn en het onderzoeken van terugkerende patronen. Niet iedere methode past bij ieder mens en geen enkele techniek bezit op zichzelf de genezende kracht.
De werkelijke beweging ontstaat in de ontmoeting.
Therapie is geen proces waarin een deskundige een defect mens repareert. Het is een samenwerking waarin we luisteren naar wat de klacht probeert duidelijk te maken, welke ervaringen nog niet zijn verwerkt en welke delen van de persoonlijkheid opnieuw met elkaar in contact mogen komen.
Daarbij zijn nieuwsgierigheid en intuïtie onmisbaar. Niet als vervanging van kennis of zorgvuldig onderzoek, maar als manieren om waar te nemen wat zich nog niet onmiddellijk in woorden laat vangen.
Soms weet het lichaam iets voordat het verstand het begrijpt.
Soms verschijnt eerst een beeld, een gevoel, een droom of een onverwachte herinnering.
Wanneer we daar zonder voorbarig oordeel naar kunnen luisteren,
kan langzaam zichtbaar worden hoe de afzonderlijke stukken met elkaar verbonden zijn.
Gezondheid is niet hetzelfde als perfectie
Genezing betekent niet altijd dat iedere klacht verdwijnt.
Soms is herstel lichamelijk.
Soms emotioneel.
Soms verandert niet de aandoening zelf,
maar wel de verhouding
die iemand
ermee heeft
Een mens kan leren leven met beperkingen zonder er volledig door gedefinieerd te worden.
Er kan waardigheid, vrijheid en levenslust terugkeren, ook wanneer het lichaam niet wordt zoals het vroeger was.
Gezondheid is daarom voor mij geen toestand van volmaaktheid.
Het is het vermogen om te blijven reageren, verbinden en
deelnemen
aan het leven
Het is het hervinden van beweging waar alles was vastgelopen.
Het herstellen van communicatie waar delen elkaar waren kwijtgeraakt.
Het herinneren dat we, zelfs in onze kwetsbaarheid, deel blijven van een groter levend geheel.
Alles wat nodig is, hoeft niet van buiten te komen
Soms heeft een mens medicijnen nodig.
Soms een operatie, bescherming, rust, voeding, beweging, praktische ondersteuning of langdurige professionele begeleiding.
Maar zelfs dan blijft er iets in de mens dat niet van buitenaf kan worden opgelegd:
de beweging naar binnen, naar verbinding, naar betekenis en naar deelname aan het eigen herstelproces
Mijn werk is erop gericht die beweging uit te nodigen.
Niet door te beloven dat alles geneesbaar is.
Niet door medische zorg te vervangen.
Niet door iemand verantwoordelijk te maken voor ziekte.
Maar door samen te onderzoeken
welke levenskracht nog aanwezig is, welke communicatie hersteld kan worden en welke delen opnieuw een plaats mogen krijgen binnen het geheel.
Want misschien is genezing uiteindelijk geen terugkeer naar wie we vóór de verwonding waren.
Misschien is het een nieuwe vorm van heelheid, waarin ook de verwonding, de wijsheid, het lichaam, de geschiedenis en het mysterie van het leven
samen een plaats hebben gevonden
Genezing is het herstellen
van verbinding